VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG KIẾN TẠO NIỀM TIN THỊ TRƯỜNG VÀ ỔN ĐỊNH KINH TẾ VĨ MÔ

Role of the press in shaping market confidence and macroeconomic stability

GS, TS. Dương Xuân Ngọc, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Email: gsduongxuanngoc@gmail.com

TS. Dương Ngọc Anh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Email: duongngocanh32@gmail.com

Ngày nhận bài: 01/07/2026 Ngày phản biện: 02/7/2026 Ngày chấp nhận đăng: 20/8/2026

Chủ đề của bài viết thuộc lĩnh vực: Báo chí truyền thông

Tóm tắt

Niềm tin thị trường là một yếu tố nền tảng bảo đảm sự vận hành hiệu quả của nền kinh tế, đặc biệt trong điều kiện thông tin bất cân xứng (information asymmetry) và biến động kỳ vọng. Vai trò của báo chí như một thiết chế trung gian trong việc kiến tạo, điều tiết và tác động đến niềm tin thị trường thông qua các cơ chế chủ yếu như giảm bất cân xứng thông tin, định hướng kỳ vọng và tâm lý thị trường, đồng thời tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình sẽ ngày càng tăng. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, nghiên cứu chỉ ra một số điểm nghẽn, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng báo chí, qua đó góp phần củng cố niềm tin thị trường và ổn định kinh tế vĩ mô theo hướng bền vững.

Từ khóa: Vai trò của báo chí; niềm tin thị trường; ổn định kinh tế vĩ mô; chuyển đổi số.

Abstract

Market confidence is a fundamental factor in ensuring the effective functioning of the economy, particularly under conditions of information asymmetry and fluctuating expectations. The press, as an intermediary institution, plays an important role in shaping, regulating, and influencing market confidence through key mechanisms such as reducing information asymmetry, shaping market expectations and sentiment, and increasingly promoting transparency and accountability. Based on an assessment of the situation in Vietnam amid digital transformation, the study identifies several bottlenecks and limitations and proposes solutions to improve the press's quality, thereby contributing to strengthening market confidence and promoting sustainable macroeconomic stability.

Keywords: role of the press; market confidence; macroeconomic stability; digital transformation.

1. Đặt vấn đề

Niềm tin được thừa nhận là một biến số nền tảng trong vận hành của nền kinh tế hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của thị trường tài chính, hội nhập quốc tế và sự gia tăng tính bất định của môi trường kinh tế toàn cầu. Theo cách tiếp cận của Douglass C. North, nhà kinh tế học người Mỹ về kinh tế học thể chế (institutional economics), niềm tin là một cấu phần cốt lõi của thể chế, có vai trò làm giảm chi phí giao dịch, củng cố tính dự đoán của các quan hệ kinh tế và qua đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, hợp tác; ngược lại, sự suy giảm niềm tin có thể dẫn tới hành vi phòng thủ, thu hẹp giao dịch và gia tăng rủi ro hệ thống.

Trong nền kinh tế thông tin, niềm tin không tồn tại một cách tự phát mà được kiến tạo, lan tỏa và điều chỉnh thông qua các dòng chảy thông tin và các thiết chế truyền thông. Thông tin trở thành “hạ tầng mềm” của thị trường, quyết định cách thức các chủ thể nhận thức về rủi ro, cơ hội và kỳ vọng tương lai. Từ cách tiếp cận này, báo chí với tư cách là một thiết chế truyền thông chính thống giữ vai trò cầu nối quan trọng giữa Nhà nước